ISSN:
Website: www.jomc.vn
Xác định nguyên nhân gây sai lệch khối lượng và đơn giá trong giai đoạn đấu thầu xây dựng
Tóm tắt
Nghiên cứu được thực hiện trong bối cảnh hoạt động đấu thầu xây dựng ngày càng đòi hỏi tính chính xác và minh bạch cao trong việc xác định khối lượng và đơn giá để lập hồ sơ dự thầu. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn tồn tại nhiều trường hợp sai lệch khối lượng và đơn giá do ảnh hưởng của các yếu tố kỹ thuật, quản lý và tổ chức, gây khó khăn cho quá trình chuẩn bị hồ sơ dự thầu cũng như thực hiện hợp đồng xây dựng. Mục tiêu của nghiên cứu là xác định các nguyên nhân gây sai lệch khối lượng và đơn giá trong giai đoạn đấu thầu dưới quan điểm của nhà thầu thi công. Nghiên cứu được thực hiện thông qua tổng quan tài liệu, tham vấn chuyên gia và khảo sát bằng bảng câu hỏi đối với các chuyên gia, kỹ sư và nhà quản lý có kinh nghiệm trong lĩnh vực xây dựng. Dữ liệu thu thập từ 109 mẫu hợp lệ được phân tích bằng các phương pháp thống kê định lượng bao gồm kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khẳng định (CFA) và phân tích phương sai (ANOVA). Kết quả nghiên cứu xác định năm nhóm nguyên nhân chính gây sai lệch khối lượng và đơn giá gồm hành vi chiến lược trong đấu thầu, khai thác sai sót trong hồ sơ mời thầu, bất cân xứng thông tin và khác biệt kỳ vọng giữa các bên, phân bổ rủi ro và điều khoản hợp đồng chưa hợp lý, cùng với việc đánh giá rủi ro và dự báo chưa đầy đủ trong giai đoạn đấu thầu. Nghiên cứu góp phần làm rõ bản chất của các nguyên nhân gây sai lệch khối lượng và đơn giá, đồng thời cung cấp cơ sở tham khảo cho các bên tham gia hoạt động đấu thầu xây dựng.
Tài liệu tham khảo
- Chính phủ, “Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu,” Nghị định số 63/2014/NĐ-CP, 2014.
- N. H. Nghĩa, P. T. Tùng, and P. V. Bảo, “Xác định các yếu tố quan trọng quyết định chất lượng hồ sơ dự thầu,” Tạp chí Xây dựng, no. 01, pp. 106–109, 2022.
- T. T. M. Phẩm and T. C. V. Tuấn, “Nhân tố ảnh hưởng đến ‘ làm lại’ trong giai đoạn thiết kế dự án xây dựng Factors affecting "re-work " in the design stage of construction projects,” Tạp chí Xây dựng, no. 8, pp. 59–65, 2021.
- T. T. H. Phúc, “Các nhân tố ảnh hưởng đến sự biến động chi phí đầu tư xây dựng công trình thủy lợi trong giai đoạn thi công,” Khoa học Kỹ thuật Thủy lợi và Môi trường, no. 69, p. 125132, 2020.
- M. S. Ramabodu, J. Verster, R. A. Za, and V. A. Za, “Factors Contributing to Cost Overruns of Construction Projects,” Proc. 5th Built Environ. Conf., vol. 2, pp. 1–13, 2010.
- N. Đ. Trình, P. Đ. Thắng, and P. Q. Trâm, “Các nhân tố ảnh hưởng đến chi phí xây dựng nhà xưởng trong giai đoạn đấu thầu,” Tạp chí Vật liệu và Xây dựng, no. 4, pp. 113–117, 2021.
- H. Q. Đỉnh, “Các giải pháp hoàn thiện công tác đấu thầu các dự án đầu tư công tại abn quản lý dự án công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Cà Mau,” Tạp chí khoa học và công nghệ - Trường Đại học Bình Dương, vol. 5, no. 3, pp. 3–14, 2022.
- Bộ Xây dựng, “Hướng dẫn đo bốc khối lượng công trình,” Thông tư 17-2019-TT-BXD, 2019.
- N. T. Hậu, “Giá xây dựng công trình là gì? Đơn giá xây dựng chi tiết của công trình có bắt buộc phải xác định theo đơn giá xây dựng công trình không?,” Thư Viện Pháp Luật. Accessed: May 15, 2026. [Online]. Available: https://thuvienphapluat.vn/phap-luat/gia-xay-dung-cong-trinh-la-gi-don-gia-xay-dung-chi-tiet-cua-cong-trinh-co-bat-buoc-phai-xac-dinh-th-974213-152276.html
- Chính phủ, “Quản lý chi phí đầu tư xây dựng,” Nghị định số 10/2021/NĐ-CP, 2021.
- Bộ Xây dựng, “Hướng dẫn việc lập và quản lý chi phí dự án đầu tư xây dựng công trình,” Thông tư 04-2005-TT-BXD, 2005, [Online]. Available: https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Tai-chinh-nha-nuoc/Thong-tu-04-2005-TT-BXD-huong-dan-lap-quan-ly-chi-phi-du-an-dau-tu-xay-dung-cong-trinh-53010.aspx
- T. P. K. Toàn, “Các nhân tố ảnh hưởng đến vượt dự toán trong các dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật tại thành phố Hồ Chí Minh,” Tạp Chí Khoa Học Đại Học Mở Thành Phố Hồ Chí Minh - Kinh Tế Và Quản Trị Kinh Doanh, vol. 16, no. 3, pp. 165–179, 2021, doi: 10.46223/hcmcoujs.econ.vi.16.3.1979.2021.
- Chính phủ, “Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu,” Nghị định 24/2024/NĐ-CP, 2024, Accessed: May 15, 2026. [Online]. Available: https://thuvienphapluat.vn/chinh-sach-phap-luat-moi/vn/ho-tro-phap-luat/tu-van-phap-luat/60477/07-can-cu-xac-dinh-gia-goi-thau-theo-nghi-dinh-24-2024-nd-cp
- A. M. Abdelalim, M. Salem, M. Salem, M. Al-Adwani, and M. Tantawy, “An Analysis of Factors Contributing to Cost Overruns in the Global Construction Industry,” Buildings, vol. 15, no. 1, 2025, doi: 10.3390/buildings15010018.
- C. Atapattu, N. Domingo, and M. Sutrisna, “Causes and effects of cost overruns in public building construction,” IOSR J. Bus. Manag., vol. 19, no. 7, pp. 13–20, 2017.
- T. H. Đ. Tỵ, T. N. V. Tiếp, T. N. B. Q. Vinh, and P. T. T. Q. Phú, “Xác định yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý đấu thầu tại các ban quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp quận, huyện ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long, Việt Nam,” Tạp chí Khoa học và Công nghệ – Đại học Thái Nguyên, vol. 228, no. 11, pp. 107–114, 2023, doi: 10.34238/tnu-jst.8022.
- P. A. Bình, N. M. Tiến, V. M. Hùng, and P. T. H. Nhung, “Hoàn thiện khung pháp lý về lựa chọn nhà thầu tư vấn xây dựng: từ luật đấu thầu 2023 đến các điều chỉnh mới năm 2025,” Tạp chí Khoa học và Công nghệ Trường Đại học Xây dựng Miền Tây, vol. 32, no. 1, pp. 31–36, 2026.
- N. T. Tuyết, T. Q. Phú, and N. T. Việt, “Phân tích các nguyên nhân dẫn đến sự trao đổi thông tin kém giữa các bên liên quan trong các dự án xây dựng nhà cao tầng trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh,” Tạp chí vật liệu và Xây dựng, vol. 15, no. 6, pp. 206–214, 2025.
- P. V. H. Sơn, T. N. M. Thùy, and T. L. Anh, “Phân tích các yếu tố rủi ro gây vượt chi phí trong khâu mua hàng của chuỗi cung ứng xây dựng,” Tạp chí Vật liệu và Xây dựng, vol. 15, no. 4, pp. 147–157, 2025.
- N. T. Việt, Đ. T. Sỹ, and V. Đ. Mùi, “Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sự chậm thanh toán cho nhà thầu phụ trong các dự án nhà cao tầng,” Tạp chí vật liệu và Xây dựng, vol. 12, no. 6, pp. 83–92, 2022.

