T. 16 S. 06 (2026): Tạp chí Vật liệu và Xây dựng
##common.pageHeaderLogo.altText##
Tạp chí Vật liệu và Xây dựng - Bộ Xây dựng

ISSN:

Website: www.jomc.vn

Quản lý rủi ro chuỗi cung ứng trong ngành xây dựng: Tổng quan phân tích và hàm ý cho Việt Nam

Nguyễn Long Huy

Từ khóa:

Quản lý rủi ro
Chuỗi cung ứng xây dựng
Khả năng chống chịu
Mua sắm
AHP
Việt Nam

Tóm tắt

Một gián đoạn trong chuỗi cung ứng xây dựng có thể ảnh hưởng đồng thời đến vật liệu, thông tin, dòng tiền và các cam kết hợp đồng. Bài báo phân tích 35 tài liệu học thuật có thể truy vết, trong đó có 13 nghiên cứu liên quan trực tiếp đến Việt Nam. Nội dung được tổng hợp theo mạch nguyên nhân - sự kiện - lan truyền - hậu quả và ba lớp năng lực gồm phòng ngừa, hấp thụ và phục hồi. Kết quả cho thấy rủi ro tập trung ở năm nhóm có quan hệ chặt chẽ với nhau: nguồn cung - hậu cần; kỹ thuật - thiết kế; thông tin - phối hợp; hợp đồng - tài chính; và môi trường bên ngoài. Bằng chứng trong nước cũng cho thấy thứ tự ưu tiên thay đổi theo loại dự án, nhất là giữa nhà cao tầng, đường cao tốc, dự án thiết kế - mua sắm - thi công (EPC) công nghệ và doanh nghiệp xây dựng nhỏ và vừa. Từ kết quả tổng hợp, bài báo xây dựng ma trận liên kết rủi ro, năng lực ứng phó, chủ thể chịu trách nhiệm và căn cứ quản lý. Phương pháp phân tích thứ bậc (AHP) theo bốn nhóm tiêu chí và lộ trình áp dụng trong 12 tháng cũng được đề xuất. Các nội dung này được đối chiếu với Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 và những văn bản hướng dẫn có hiệu lực năm 2026. Nghiên cứu cung cấp cơ sở để doanh nghiệp thử nghiệm quản lý rủi ro ở cấp gói mua sắm và tiếp tục kiểm định bằng dữ liệu dự án tại Việt Nam.

Điều hướng Người dùng

Cách trích dẫn

Nguyễn Long Huy. (2026). Quản lý rủi ro chuỗi cung ứng trong ngành xây dựng: Tổng quan phân tích và hàm ý cho Việt Nam. Tạp Chí Vật liệu Và Xây dựng - Bộ Xây dựng, 16(06). https://doi.org/10.54772/jomc.06.2026.1445

Tài liệu tham khảo

  1. Vrijhoef, R., Koskela, L. (2000). The four roles of supply chain management in construction. European Journal of Purchasing & Supply Management, 6(3-4):169-178. https://doi.org/10.1016/S0969-7012(00)00013-7
  2. Aloini, D., Dulmin, R., Mininno, V., Ponticelli, S. (2012). Supply chain management: A review of implementation risks in the construction industry. Business Process Management Journal, 18(5):735-761. https://doi.org/10.1108/14637151211270135
  3. Baghalzadeh Shishehgarkhaneh, M., Moehler, R. C., Fang, Y., Aboutorab, H., Hijazi, A. A. (2024). Construction supply chain risk management. Automation in Construction, 162:105396. https://doi.org/10.1016/j.autcon.2024.105396
  4. Golden, J., Mahdavisharif, M., Castelblanco, G., Mangano, G., Ferrari, A. (2026). Disruptions and resilience in construction supply chains. Automation in Construction, 181(A):106577. https://doi.org/10.1016/j.autcon.2025.106577
  5. Liao, L., Yang, C., Quan, L. (2023). Construction supply chain management: A systematic literature review and future development. Journal of Cleaner Production, 382:135230. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.135230
  6. Pham, H. C., Pham, T. K. Y., Quang, H. T., Dang, C. N. (2023). Supply chain risk management research in construction: A systematic review. International Journal of Construction Management, 23(11):1945-1955. https://doi.org/10.1080/15623599.2022.2029677
  7. Baghalzadeh Shishehgarkhaneh, M., Moehler, R. C., Fang, Y., Hijazi, A. A., Aboutorab, H. (2025). A comprehensive taxonomy of supply chain risks in construction project management: A systematic literature review. Journal of Legal Affairs and Dispute Resolution in Engineering and Construction, 17(4):03125002. https://doi.org/10.1061/JLADAH.LADR-1241
  8. Chen, S., Eyers, D., Gosling, J., Huang, Y. (2025). Supply chain risks for SMEs in construction projects: A structured literature review and research agenda. International Journal of Logistics Management, 36(3):747-774. https://doi.org/10.1108/IJLM-12-2023-0548
  9. Duong, A. T. B., Ta, T. D., Truong, D. Q., Hoang, T. G., Pham, H., Hoang, T.-H., Quang, H. T. (2025). Direct and indirect effect of risk on construction supply chain in disruption era: A service-oriented view. Engineering, Construction and Architectural Management, 33(4):2995-3024. https://doi.org/10.1108/ECAM-04-2024-0456
  10. Kim, S.-Y., Nguyen, V. T. (2018). An AHP framework for evaluating construction supply chain relationships. KSCE Journal of Civil Engineering, 22(5):1544-1556. https://doi.org/10.1007/s12205-017-1546-1
  11. Kim, S.-Y., Nguyen, V. T. (2022). Supply chain management in construction: Critical study of barriers to implementation. International Journal of Construction Management, 22(16):3148-3157. https://doi.org/10.1080/15623599.2020.1843768
  12. Nguyen, T. P. (2018). Application of supply chain management in construction industry. Advances in Science and Technology Research Journal, 12(2):11-19. https://doi.org/10.12913/22998624/92112
  13. Phạm Vũ Hồng Sơn, Trang Nguyễn Minh Thùy, Trần Lê Anh. (2025). Phân tích các yếu tố rủi ro gây vượt chi phí trong khâu mua hàng của chuỗi cung ứng xây dựng. Tạp chí Vật liệu và Xây dựng, 15(4):147-157. https://doi.org/10.54772/jomc.04.2025.1071
  14. Quang, H. T., de Castro, R. (2017). Impact of supply chain alignment on construction performance: A developed model for Vietnam. International Journal of Construction Supply Chain Management, 7(2):68-92. https://doi.org/10.14424/ijcscm702017-68-92
  15. Lê Khánh Linh, Lê Hà Thiên Ấn. (2026). Nghiên cứu rủi ro dưới góc độ quản lý nhà nước khi thực hiện các dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc tại Việt Nam. Tạp chí Xây dựng. https://tapchixaydung.vn/nghien-cuu-rui-ro-duoi-goc-do-quan-ly-nha-nuoc-khi-thuc-hien-cac-du-an-dau-tu-xay-dung-duong-cao-toc-tai-viet-nam-20201224000037270.html
  16. Long, N. D., Ogunlana, S., Quang, T., Lam, K. C. (2004). Large construction projects in developing countries: A case study from Vietnam. International Journal of Project Management, 22(7):553-561. https://doi.org/10.1016/j.ijproman.2004.03.004
  17. Phan Thị Nha Trang, Trần Quang Phú, Nguyễn Văn Tiếp. (2026). Các yếu tố rủi ro ảnh hưởng đến chi phí đầu tư xây dựng dự án chung cư, nhà cao tầng tại Thành phố Hồ Chí Minh. Tạp chí Xây dựng. https://tapchixaydung.vn/cac-yeu-to-rui-ro-anh-huong-den-chi-phi-dau-tu-xay-dung-du-an-chung-cu-nha-cao-tang-o-tphcm-20201224000036919.html
  18. Vo, H. M., Yang, J. B., Rangasamy, V. (2025). Effective risk assessment of complicated EPC projects: A case study of wastewater treatment plant projects. ASCE-ASME Journal of Risk and Uncertainty in Engineering Systems, Part A: Civil Engineering, 11(2):05025001. https://doi.org/10.1061/AJRUA6.RUENG-1533
  19. Tranfield, D., Denyer, D., Smart, P. (2003). Towards a methodology for developing evidence-informed management knowledge by means of systematic review. British Journal of Management, 14(3):207-222. https://doi.org/10.1111/1467-8551.00375
  20. Gosling, J., Naim, M., Towill, D. (2013). Identifying and categorizing the sources of uncertainty in construction supply chains. Journal of Construction Engineering and Management, 139(1):102-110. https://doi.org/10.1061/(ASCE)CO.1943-7862.0000574
  21. Alqahtani, F. K., Shafaay, M., Alagha, E., Ahmed, O., Alshehri, A., Sherif, M., Abotaleb, I. S. (2026). Risk factors influencing construction supply chain management in Saudi Arabia. Scientific Reports, 16:12353. https://doi.org/10.1038/s41598-026-43672-9
  22. Xue, X., Li, X., Shen, Q., Wang, Y. (2005). An agent-based framework for supply chain coordination in construction. Automation in Construction, 14(3):413-430. https://doi.org/10.1016/j.autcon.2004.08.010
  23. Eriksson, P. E. (2010). Improving construction supply chain collaboration and performance: A lean construction pilot project. Supply Chain Management: An International Journal, 15(5):394-403. https://doi.org/10.1108/13598541011068323
  24. Rudolf, D., Spinler, S. (2018). Key risks in the supply chain of large scale engineering and construction projects. Supply Chain Management: An International Journal, 23(4):336-350. https://doi.org/10.1108/SCM-09-2017-0292
  25. Christopher, M., Peck, H. (2004). Building the resilient supply chain. International Journal of Logistics Management, 15(2):1-14. https://doi.org/10.1108/09574090410700275
  26. Pettit, T. J., Fiksel, J., Croxton, K. L. (2010). Ensuring supply chain resilience: Development of a conceptual framework. Journal of Business Logistics, 31(1):1-21. https://doi.org/10.1002/j.2158-1592.2010.tb00125.x
  27. Fan, Y., Stevenson, M. (2018). A review of supply chain risk management: Definition, theory, and research agenda. International Journal of Physical Distribution & Logistics Management, 48(3):205-230. https://doi.org/10.1108/IJPDLM-01-2017-0043
  28. Shojaei, P., Seyed Haeri, S. A. (2019). Development of supply chain risk management approaches for construction projects: A grounded theory approach. Computers & Industrial Engineering, 128:837-850. https://doi.org/10.1016/j.cie.2018.11.045
  29. Nguyen Van, T., Nguyen Quoc, T., Le Dinh, L. (2021). An analysis of value chain in the Vietnam construction industry. International Journal of Sustainable Construction Engineering and Technology, 12(3):12-23. https://doi.org/10.30880/ijscet.2021.12.03.002
  30. Le-Hoai, L., Lee, Y. D., Son, J. J. (2010). Partnering in construction: Investigation of problematic issues for implementation in Vietnam. KSCE Journal of Civil Engineering, 14(5):731-741. https://doi.org/10.1007/s12205-010-0916-8
  31. Quốc hội (2025). Luật Xây dựng số 135/2025/QH15. https://vanban.chinhphu.vn/?classid=1&docid=216514&orggroupid=1&pageid=27160
  32. Bộ Xây dựng (2026). Thông tư số 32/2026/TT-BXD quy định chi tiết một số nội dung về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình xây dựng. https://vanban.chinhphu.vn/?classid=1&docid=218527&orggroupid=4&pageid=27160
  33. Bộ Xây dựng (2026). Thông tư số 36/2026/TT-BXD hướng dẫn phương pháp xác định và quản lý chi phí đầu tư xây dựng. https://vanban.chinhphu.vn/?docid=218629&pageid=27160&typegroupid=6
  34. Chính phủ (2025). Nghị định số 214/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu. https://vanban.chinhphu.vn/?classid=1&docid=214821&orggroupid=2&pageid=27160
  35. Chính phủ (2026). Nghị định số 206/2026/NĐ-CP quy định về quản lý chi phí đầu tư xây dựng. https://vanban.chinhphu.vn/?docid=218454&pageid=27160&typegroupid=4
  36. Chính phủ (2026). Nghị định số 207/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số nội dung về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình xây dựng. https://vanban.chinhphu.vn/?docid=218450&pageid=27160&typegroupid=3
  37. Chính phủ (2026). Nghị định số 209/2026/NĐ-CP quy định về quản lý vật liệu xây dựng. https://vanban.chinhphu.vn/?classid=1&docid=218449&pageid=27160&typegroupid=4
  38. Chính phủ (2026). Nghị định số 210/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về hợp đồng xây dựng. https://vanban.chinhphu.vn/?classid=1&docid=218451&orggroupid=2&pageid=27160
  39. Chính phủ (2026). Nghị định số 217/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về quản lý hoạt động xây dựng. https://vanban.chinhphu.vn/?docid=218509&orggroupid=2&pageid=27160
  40. Phạm Quang Thanh. (2019). Áp dụng phương pháp phân tích thứ bậc (AHP) để lựa chọn phương thức thực hiện dự án đầu tư xây dựng. Tạp chí Khoa học Công nghệ Xây dựng, 13(3V). https://doi.org/10.31814/stce.nuce2019-13(3V)-14