##common.pageHeaderLogo.altText##
Tạp chí Vật liệu và Xây dựng - Bộ Xây dựng

ISSN:

Website: www.jomc.vn

Phân tích không gian ngập lịch sử và xác định khu vực ưu tiên quản lý ngập đô thị tại phường Phủ Lý, tỉnh Ninh Bình

Trịnh Công Tý , Nguyễn Trung Kiên , Nguyễn Quốc Toản , Nguyễn Đức Hạnh

Tóm tắt

Ngập úng đô thị ảnh hưởng đến giao thông, đời sống dân cư và công tác quản lý hạ tầng kỹ thuật. Nghiên cứu này phân tích phân bố không gian và mức độ tái diễn ngập tại phường Phủ Lý, tỉnh Ninh Bình, dựa trên dữ liệu ngập lịch sử trong các năm: 2016, 2017, 2019, 2022, 2023 và 2024. Phương pháp hệ thống thông tin địa lý (GIS) được sử dụng để phân tích phân bố ngập, xác định mức độ tái diễn, đánh giá ảnh hưởng đến đường giao thông và khu dân cư, từ đó xác định các khu vực ưu tiên quản lý. Kết quả cho thấy ngập phân bố không đồng đều, tập trung tại khu vực đô thị trung tâm và một số khu vực phía bắc, tây bắc. Mức độ ảnh hưởng đến giao thông và khu dân cư có sự khác biệt giữa các đợt ngập; một số tuyến đường và khu dân cư ghi nhận tình trạng ngập lặp lại đáng chú ý. Trên cơ sở tổng hợp đặc điểm phân bố, mức độ tái diễn và phạm vi ảnh hưởng, nghiên cứu phân nhóm các khu vực theo mức độ ưu tiên quản lý. Kết quả cung cấp cơ sở khoa học hỗ trợ rà soát hệ thống thoát nước, theo dõi diễn biến ngập và lựa chọn vị trí khảo sát chi tiết, đồng thời khẳng định tiềm năng ứng dụng GIS kết hợp dữ liệu ngập lịch sử trong quản lý ngập đô thị ở quy mô phường, đặc biệt tại những nơi còn hạn chế về dữ liệu quan trắc và mô hình mô phỏng.

Tài liệu tham khảo

  1. Li và nnk, "Review on Urban Flood Risk Assessment," Sustainability, vol. 15(1), p. 24, 2023, doi: https://doi.org/10.3390/su15010765.
  2. Tomar và nnk, "GIS-Based Urban Flood Risk Assessment and Management—A Case Study of Delhi National Capital Territory (NCT), India," Sustainability, vol. 13(22), p. 20, 2021, doi: https://doi.org/10.3390/su132212850.
  3. Tran Phong và nnk, "GIS and local knowledge in disaster management: a case study of flood risk mapping in Viet Nam," Disasters, 2008, doi: https://doi.org/10.1111/j.1467-7717.2008.01067.x.
  4. Hoàng Thị Thu Hà và nnk, "Khoanh vùng nguy cơ ngập lụt do ảnh hưởng mưa kéo dài ở thủ đô Hà Nội bằng tư liệu viễn thám và GIS," Khoa học và Bản đồ, vol. 17, p. 6, 2013, doi: 10.54491/jgac.2013.17.84.
  5. Nguyen và nnk, "Framework of Spatial Flood Risk Assessment for a Case Study in Quang Binh Province, Vietnam," Sustainability, vol. 12(7), p. 17, 2020, doi: https://doi.org/10.3390/su12073058.
  6. Bui và nnk, "Flood risk mapping and analysis using an integrated framework of machine learning models and analytic hierarchy process," Risk Analysis, 2022, doi: https://doi.org/10.1111/risa.14018.
  7. Pirone và nnk, "Approaching Urban Flood Modelling According to Available Data: A State-of-the-Art Review and Future Challenges," Flood Risk Managenment, vol. 19, p. 14, 2026, doi: https://doi.org/10.1111/jfr3.70184.
  8. Bản đồ hành chính. https://phuly.ninhbinh.gov.vn/ban-do-hanh-chinh
  9. Viện Khoa học và Công nghệ Công trình thủy, "Nghiên cứu xây dựng bản đồ ngập lụt đô thị sử dụng viết ngập lịch sử và mô hình độ cao số.," 2025.
  10. Ninh Bình. Phát triển đô thị Phủ Lý xanh, thông minh và bền vững. https://baoninhbinh.org.vn/phat-trien-do-thi-phu-ly-xanh-thong-minh-va-ben-vung-250926154950855.html
  11. Ninh Bình. Phường Phủ Lý hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh, thông minh, trở thành đô thị hiện đại. https://baoninhbinh.org.vn/phuong-phu-ly-tap-trung-chuyen-doi-so-tren-nhieu-linh-vuc 260428103306973.html
  12. Viện Khoa học và Công nghệ Công trình thủy, "Thu thập, xử lý, biên tập số liệu và số hoá bản đồ địa chính khu vực nghiên cứu," 2025.
  13. Viện Khoa học và Công nghệ Công trình thủy, "Xử lý, biên tập bản đồ số độ cao (DEM) của khu vực nghiên cứu phù hợp với mô hình," 2025.
  14. Hà Nam. TP Phủ Lý lại ngập nước sau cơn mưa lớn. https://phapluatplus.baophapluat.vn/ha-nam-tp-phu-ly-lai-ngap-nuoc-sau-con-mua-lon-82088.html