##common.pageHeaderLogo.altText##
Tạp chí Vật liệu và Xây dựng - Bộ Xây dựng

ISSN:

Website: www.jomc.vn

Xây dựng bộ tiêu chí hỗ trợ ra quyết định tham gia đấu thầu cho nhà thầu

Nguyễn Anh Thư , Chu Bá Hùng

Tóm tắt

Trong bối cảnh thị trường xây dựng tại Việt Nam ngày càng cạnh tranh gay gắt, quyết định tham gia hay không tham gia đấu thầu có ý nghĩa then chốt đối với hiệu quả tài chính, phân bổ nguồn lực và sự phát triển bền vững của nhà thầu. Tuy nhiên, trên thực tế, quyết định này phần lớn vẫn dựa vào kinh nghiệm cá nhân và đánh giá định tính, thiếu các công cụ hỗ trợ mang tính hệ thống và được kiểm định khoa học. Nghiên cứu này nhằm xây dựng và kiểm định một bộ tiêu chí hỗ trợ ra quyết định tham gia đấu thầu cho nhà thầu xây dựng tại việt nam dựa trên phương pháp định lượng. Từ tổng quan tài liệu và tham vấn chuyên gia, nghiên cứu xác định 35 tiêu chí ảnh hưởng đến quyết định tham gia đấu thầu. Dữ liệu được thu thập thông qua khảo sát 180 kỹ sư có kinh nghiệm và sử dụng các phương pháp phân tích bao gồm kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA) và mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM). Kết quả phân tích EFA cho thấy các tiêu chí được cấu trúc thành bốn nhóm nhân tố chính gồm năng lực nội bộ của nhà thầu, điều kiện hợp đồng và các rủi ro từ chủ đầu tư, khả năng và rủi ro tài chính, và chiến lược nhà thầu cùng các yếu tố bên ngoài. Kết quả mô hình SEM chỉ ra rằng nhân tố năng lực nội bộ của nhà thầu và các tiêu chí liên quan đến chủ đầu tư có ảnh hưởng mạnh nhất đến quyết định tham gia đấu thầu, trong khi các tiêu chí tài chính có ảnh hưởng trung bình và các tiêu chí môi trường bên ngoài có tác động thấp hơn. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất một quy trình ứng dụng kết quả mô hình nhằm hỗ trợ nhà thầu đưa ra quyết định tham gia đấu thầu một cách khoa học, khách quan và phù hợp với điều kiện thực tiễn tại Việt Nam.

Tài liệu tham khảo

  1. Thủ tướng Chính phủ (2024). Quyết định số 179/QĐ-TTg: Phê duyệt Chiến lược phát triển ngành Xây dựng đến năm 2030, định hướng đến năm 2045. Ngày 16/02/2024.
  2. Báo Chính Phủ (2024). Một số văn bản chỉ đạo điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong tháng 02/2024 và chính sách mới của Chính phủ có hiệu lực từ tháng 3/2024.
  3. Lan Hương (2023). Nhận diện vướng mắc, bất cập để sửa đổi, hoàn thiện Luật đấu thầu. Tin hoạt động Quốc hội.
  4. Quốc hội Việt Nam (2023). Luật đấu thầu. Số 22/2023/QH15, ngày 23/6/2023.
  5. Dung, Đ. T. M., Phương, N. V. M. (2021). Một số vấn đề trong công tác đấu thầu xây lắp các công trình thủy lợi huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp. Tạp chí Vật liệu và Xây dựng, Bộ Xây dựng, (6):45-51.
  6. Học, T. Đ., Anh, N. T., Long, L. Đ., Thoan, N. N. (2022). Đánh giá lãng phí trong xây dựng bằng phân tích nhân tố và các mô hình trí tuệ nhân tạo. Tạp chí Khoa học Công nghệ Xây dựng, 16(2):89-98.
  7. Kalan, D., Ozbek, M. E. (2020). Development of a construction project bidding decision-making tool. Practice Periodical on Structural Design and Construction, American Society of Civil Engineers, 25(1):04019032.
  8. An, P. T., và cs. (2024). Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đấu thầu xây lắp của nhà thầu thi công trong các dự án xây dựng dân dụng tại TP. Hồ Chí Minh. Tạp chí Vật liệu và Xây dựng, Bộ Xây dựng, (2):33-41.
  9. Nguyen, T. A., Pham, Y. T., Phan, P. T., Nguyen, P. T., Pham, C. P. (2022). Develop evaluation criteria to support the selection of construction engineering subcontractors. AIP Conference Proceedings, 2453(1).
  10. Nguyen, Q. K., Huynh, D. V. B., Nguyen, P. T., Nguyen, U. N., Phan, P. T., & Vo, K. D. (2026). Sustainable construction contractors selection using EDAS. In Proceedings of the 4th International Conference on Structural Health Monitoring and Engineering Structures (SHM&ES 2025) (pp. 545–552). Cham: Springer Nature Switzerland.
  11. El-Mashaleh, M. S. (2010). Decision to bid or not to bid: A data envelopment analysis approach. Canadian Journal of Civil Engineering, 37(1):37-44.
  12. Egemen, M., Mohamed, A. (2008). SCBMD: A knowledge-based system software for strategically correct bid/no-bid and mark-up size decisions. Automation in Construction, 17(7):864-872.
  13. Ahmad, I. (1990). Decision-support system for modeling bid/no-bid decision problem. Journal of Construction Engineering and Management, American Society of Civil Engineers, 116(4):595-608.
  14. Oo, B., Drew, D., Lo, H. (2007). Applying a random coefficients logistic model to contractors’ decision to bid. Construction Management and Economics, 25(4):387-398.
  15. Chisala, M. L. (2017). Quantitative bid or no-bid decision-support model for contractors. Journal of Construction Engineering and Management, American Society of Civil Engineers, 143(12):04017088.
  16. Al-Humaidi, H. M. (2016). Construction projects bid or not bid approach using the fuzzy TOPSIS method. Journal of Construction Engineering and Management, American Society of Civil Engineers, 142(12):04016068.
  17. Polat, G., Bingol, B. N., Uysalol, E. (2014). Modeling bid/no-bid decision using adaptive neuro-fuzzy inference system (ANFIS): A case study. Proceedings of Construction Research Congress 2014, American Society of Civil Engineers:1083-1092.
  18. Maqsoom, A., Shaheen, I., Ashraf, H., Zahoor, H., Khan, S. (2020). Intrinsic factors influencing the bid/no-bid decision of Pakistani contractors. International Journal of Construction Management, 20(8):850-863.
  19. Lin, C.-T., Chen, Y.-T. (2004). Bid/no-bid decision-making – a fuzzy linguistic approach. International Journal of Project Management, 22(7):585-593.
  20. Egemen, M., Mohamed, A. N. (2007). A framework for contractors to reach strategically correct bid/no-bid and mark-up size decisions. Building and Environment, 42(3):1373-1385.
  21. Trọng, H., Ngọc, C. N. M. (2008). Phân tích dữ liệu với SPSS. Nhà xuất bản Hồng Đức, Hà Nội.
  22. Hair, J. F. Jr., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E. (2009). Multivariate data analysis. Prentice Hall, Upper Saddle River, NJ.
  23. Wanous, M., Boussabaine, A. H., Lewis, J. (2000). To bid or not to bid: A parametric solution. Construction Management and Economics, 18(4):457-466.

Các bài báo được đọc nhiều nhất của cùng tác giả