T. 16 S. 05 (2026): Tạp chí Vật liệu và Xây dựng
##common.pageHeaderLogo.altText##
Tạp chí Vật liệu và Xây dựng - Bộ Xây dựng

ISSN:

Website: www.jomc.vn

Hiệu chỉnh hệ số alpha trong công thức Verheij & Bogaerts (1989) dự báo chiều cao sóng thứ cấp do tàu thuyền gây ra trên sông Hậu

Đinh Văn Duy , Trần Văn Tỷ , Nguyễn Quốc Bằng , Phạm Phú An , Lê Huỳnh Dương

Từ khóa:

Sóng thứ cấp
Sóng tàu
Hệ số alpha
Công thức Verheij & Bogaerts
ADCP Sentinel V20
Sông Hậu
Xói lở bờ sông

Tóm tắt

Sóng thứ cấp (secondary wave/Kelvin wave) do tàu, ghe chạy qua là một trong những tác nhân gây xói lở bờ trên các tuyến sông có mật độ giao thông thủy cao như sông Hậu. Công thức Verheij & Bogaerts (1989), dạng Hmax = α·h·(x/h)⁻¹ᐟ³·Frh⁴, thường được dùng để dự báo chiều cao sóng thứ cấp phục vụ thiết kế bảo vệ bờ, trong đó hệ số α mang tính thực nghiệm và cần hiệu chỉnh theo từng vùng/loại phương tiện. Nghiên cứu này trình bày kết quả đo đạc thực địa sóng tàu trên sông Hậu bằng ADCP Sentinel V20 kết hợp ước lượng vận tốc tàu qua video, từ đó hiệu chỉnh hệ số α cho nhóm phương tiện ghe máy nhỏ dựa trên 7 lượt đo. Kết quả hồi quy bình phương tối thiểu ép qua gốc tọa độ cho α = 0,84 (khoảng tin cậy 95%: 0,73–0,96; R² = 0,98), khá gần với giá trị mặc định thường dùng (α ≈ 1) của công thức gốc, cho thấy công thức có thể áp dụng tương đối phù hợp cho điều kiện ghe máy nhỏ trên sông Hậu. Bài báo cũng phân tích các nguồn sai số của phương pháp đo gián tiếp chiều cao sóng bằng ADCP và đề xuất hướng mở rộng số liệu cho các nhóm phương tiện khác trên sông Hậu.

Điều hướng Người dùng

Cách trích dẫn

Đinh Văn Duy, Trần Văn Tỷ, Nguyễn Quốc Bằng, Phạm Phú An, & Lê Huỳnh Dương. (2026). Hiệu chỉnh hệ số alpha trong công thức Verheij & Bogaerts (1989) dự báo chiều cao sóng thứ cấp do tàu thuyền gây ra trên sông Hậu. Tạp Chí Vật liệu Và Xây dựng - Bộ Xây dựng, 16(05). https://doi.org/10.54772/jomc.05.2026.1447

Tài liệu tham khảo

  1. . Bhowmik, N. G., Soong, T. W., Reichelt, W. F., & Seddik, N. M. (1991). Waves generated by recreational traffic on the Upper Mississippi River System. ISWS RR-117.
  2. . Chakraborty, M., Sriram, V., & Murali, K. (2022). Field measurement and analysis of ship generated waves in Hooghly river, India. Applied Ocean Research, 128, 103337.
  3. . Fenton, J. D., Huber, B., Klasz, G., & Krouzecky, N. (2023). Ship waves in rivers: Environmental criteria and analysis methods for measurements. River Research and Applications, 39(4), 629-647.
  4. . Giang Trọng Toàn, Đinh Văn Duy, Trần Văn Tỷ, Phạm Hữu Hà Giang, Cù Ngọc Thắng, & Đoàn Khánh Hiển (2025). Đánh giá ảnh hưởng của giao thông thủy đến sạt lở bờ sông Cần Thơ. Tạp chí Vật liệu và Xây dựng, 15(02), 238–243. https://doi.org/10.54772/jomc.02.2025.885
  5. . Huang, W., Li, S., Lu, Y., Zhang, R., & Wang, H. (2023). A new method for predicting the maximum wave height of ship-generated onshore slopes in restricted channel. Frontiers in Marine Science, 10, 1220975.
  6. . Mares-Nasarre, P., Muscalus, A., Haas, K., & Morales-Nápoles, O. (2024). The probabilistic dependence of ship-induced waves is preserved spatially and temporally in the Savannah River (USA). Scientific Reports, 14(1), 28154.
  7. . Nguyen, S. H., Huynh, T. T., Bui, V. T., & Dau, N. V. (2021). The mechanism of riverbank erosion caused by ship-generated waves along Hau river’s entrance navigation channel, Southern Vietnam. In Advances in Sustainable Construction and Resource Management (pp. 897–904). Springer.
  8. . PIANC (1987). Guidelines for the design and construction of flexible revetments incorporating geotextiles for inland waterways (Report of Working Group 4, PTC I, Supplement to Bulletin No. 57). PIANC. https://www.pianc.org/publication/guidelines-for-the-design-and-construction-of-flexible-revetments-incorporating-geotextiles-for-inland-waterways/
  9. . Qian, Q., Su, L., Zaloom, V., Jao, M., Wu, X., & Wang, K. H. (2023). Field Measurements and Modelling of Vessel-Generated Waves and Caused Bank Erosion—A Case Study at the Sabine–Neches Waterway, Texas, USA. Water, 15(1), 35.
  10. . Seemann, A., & Melling, G. (2025). Measurement of ship-generated waves in German coastal waterways from 1998–2022. Scientific Data, 12(1), 54.
  11. . Tan, S. W. (2012). Predicting boat-generated wave heights: A quantitative analysis through video observations of vessel wakes (No. USNATSPR409).
  12. . Thang, C., Hino, T., Quang, C. N., & Lam, L. (2020). Effects of ship waves on riverbank erosion in the Mekong delta: A case study in An Giang province. Lowland Technology International, 22(3).
  13. . Trần Văn Hừng, Bùi Trần Việt Bắc, Đinh Văn Duy, & Nguyễn Nhật Anh (2026). Xác định hệ số thực nghiệm cho công thức tính toán các loại sóng tàu thuyền trên sông Cần Thơ. Tạp chí Vật liệu và Xây dựng, 16(02).
  14. . Trần Văn Tỷ, Phạm Hồng Tiến, Lâm Văn Thịnh, Huỳnh Thị Cẩm Hồng, Cù Ngọc Thắng, Đinh Văn Duy, Nguyễn Thái An, Lưu Quốc Anh, & Nguyễn Thành Liêm (2022). Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến ổn định bờ sông: Trường hợp nghiên cứu tại đoạn sông Chà Và, tỉnh Vĩnh Long. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Cần Thơ, 58(5A), 14–21. https://doi.org/10.22144/ctu.jvn.2022.229
  15. . Verheij, H. J., & Bogaerts, M. P. (1989). Ship Waves and Stability of Armour Layers Protecting Slopes. Delft Hydraulics.

Các bài báo được đọc nhiều nhất của cùng tác giả