T. 16 S. 06 (2026): Tạp chí Vật liệu và Xây dựng
##common.pageHeaderLogo.altText##
Tạp chí Vật liệu và Xây dựng - Bộ Xây dựng

ISSN:

Website: www.jomc.vn

Quản lý chi phí vật liệu xây dựng trong dự án đường bộ cao tốc tại Việt Nam: Các yếu tố ảnh hưởng và hàm ý chính sách

Nguyễn Tiến Bùi , Nguyễn Xuân Chiến , Vũ Ngọc Phương , Nguyễn Thị Tuyết Dung , Lê Việt Hòa

Từ khóa:

Quản lý chi phí
Vật liệu xây dựng
Đường bộ cao tốc
Giá xây dựng
Nguồn cung vật liệu
Dữ liệu giá
Quản lý rủi ro

Tóm tắt

Chi phí vật liệu xây dựng là thành phần chiếm tỉ trọng lớn, nhạy cảm với thị trường và có ảnh hưởng trực tiếp đến tổng mức đầu tư, dự toán, giá gói thầu, thanh toán và quyết toán các dự án đường bộ cao tốc. Trong bối cảnh Việt Nam triển khai đồng thời nhiều tuyến cao tốc trên phạm vi cả nước, quản lý chi phí vật liệu không còn là bài toán xác định đơn giá tại một thời điểm mà trở thành vấn đề quản trị hệ thống, liên quan đến khung pháp luật, nguồn cung, chuỗi cung ứng, dữ liệu giá, hợp đồng, năng lực chủ thể và điều kiện thực hiện dự án. Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính, phân tích - tổng hợp và so sánh trên cơ sở văn bản pháp luật, tài liệu chuyên ngành và các nghiên cứu trong nước, quốc tế. Kết quả nhận diện chín nhóm yếu tố ảnh hưởng: (1) chính sách, pháp luật và phân cấp quản lý; (2) thị trường và kinh tế vĩ mô; (3) nguồn cung, mỏ vật liệu và logistics; (4) dữ liệu, công bố giá và chỉ số giá; (5) định mức, khảo sát, thiết kế; (6) hợp đồng, dự phòng và phân bổ rủi ro; (7) năng lực và hành vi của các chủ thể; (8) điều kiện tự nhiên, địa chất, môi trường; (9) công nghệ số và khả năng dự báo. Bài báo đề xuất hoàn thiện cơ chế trách nhiệm, chuẩn hóa khảo sát và công bố giá, xây dựng cơ sở dữ liệu liên thông, quản lý nguồn vật liệu theo hành lang dự án, áp dụng quản trị rủi ro định lượng và tăng cường hậu kiểm dựa trên dữ liệu thực tế.

Điều hướng Người dùng

Cách trích dẫn

Nguyễn Tiến Bùi, Nguyễn Xuân Chiến, Vũ Ngọc Phương, Nguyễn Thị Tuyết Dung, & Lê Việt Hòa. (2026). Quản lý chi phí vật liệu xây dựng trong dự án đường bộ cao tốc tại Việt Nam: Các yếu tố ảnh hưởng và hàm ý chính sách. Tạp Chí Vật liệu Và Xây dựng - Bộ Xây dựng, 16(06). https://doi.org/10.54772/jomc.06.2026.1452

Tài liệu tham khảo

  1. Thủ tướng Chính phủ Thủ tướng Chính phủ, “Quyết định số 12/QĐ-TTg ngày 03/01/2025 phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050.” 2025.
  2. Báo Xây dựng, Kỳ tích 3.000 km cao tốc, Nhà xuất bản Giao thông vận tải, Hà Nội. Nhà xuất bản Giao thông vận tải, 2025.
  3. Nguyễn Tiến Bùi and Trần Văn Khôi, “Các yếu tố tác động kiểm soát giá vật liệu xây dựng đối với dự án xây dựng đường bộ cao tốc tại Việt Nam,” Tạp chí Xây dựng, số 04/2024, tr. 56–59.
  4. Báo Điện tử Chính phủ, “Giải pháp nào khi giá vật liệu xây dựng tăng, đăng ngày 01/7/2025.”
  5. Báo Điện tử Chính phủ, “Giá công bố vật liệu xây dựng tại địa phương chưa phản ánh đúng diễn biến thị trường, đăng ngày 09/7/2026.”
  6. Quốc Hội, “Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ 01/7/2026.”
  7. Bộ Xây dựng, “Thông tư số 37/2026/TT-BXD ngày 26/6/2026 hướng dẫn phương pháp xác định định mức dự toán và các chỉ tiêu kinh tế – kỹ thuật.” 2026.
  8. Bộ Xây dựng, “Thông tư số 36/2026/TT-BXD ngày 26/6/2026 hướng dẫn một số nội dung, phương pháp xác định và quản lý chi phí đầu tư xây dựng.” 2026.
  9. Chính phủ, “Nghị định số 206/2026/NĐ-CP ngày 15/6/2026 quy định chi tiết về quản lý chi phí đầu tư xây dựng.” 2026.
  10. Kiểm toán nhà nước, “Công văn số 418/KTNN-CN IV ngày 02/4/2026 về việc lấy ý kiến đối với các Thông tư hướng dẫn Nghị định về quản lý chi phí đầu tư xây dựng.” Kiểm toán nhà nước, 2026.
  11. H. Doan Duong, Q. Dinh Dang, K. Do Huu, D. Dang Thi Hong, and H. Nguyen Dinh, “Management of construction prices in vietnam under market orientation In the period of international integration,” IOP Conf. Ser.: Mater. Sci. Eng., vol. 869, no. 6, p. 062004, Jun. 2020, doi: 10.1088/1757-899X/869/6/062004.
  12. Mai Bá Nhẫn and Lê Trung Phong, “Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ khó khăn vướng mắc trong công tác quản lý chi phí đầu tư xây dựng,” Tạp chí Vật liệu & Xây dựng, no. Tập 13, số 04.2021.
  13. Nguyễn Thị Tuyết Dung and Vũ Phương Ngân, “Một số vướng mắc trong công tác lập và quản lý chi phí đầu tư xây dựng,” Tạp chí Vật liệu & Xây dựng, no. Tập 13, số 4, doi: 10.54772/jomc.04.2023.536.
  14. Chính phủ, “Nghị quyết 168/NQ-CP về cơ chế đặc thù khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường phục vụ dự án giao thông trọng điểm.” 2025.
  15. “Báo cáo một số giải pháp hoàn thiện cơ chế quản lý chi phí ĐTXD và hệ thống công cụ xác định chi phí ĐTXD-Viện KTXD.”
  16. Nguyễn Thị Tuyết Dung and Trần Ngọc Phú, “Finalizing the Standard Bases for Determining Construction Investment Costs Using State Capital in Vietnam,” in In book: Recent Advances in Structural Health Monitoring and Engineering Structures, doi: 10.1007/978-981-97-0399-9_26.
  17. Nguyễn Liên Hương and Nguyễn Quốc Toản, “Quản lý rủi ro và chi phí dự phòng trong các dự án đầu tư xây dựng: Thực tiễn Việt Nam và khuyến nghị từ Tiêu chuẩn AACE,” JOMC, vol. 16, no. 03, Apr. 2026, doi: 10.54772/jomc.03.2026.1293.
  18. Bùi Hồng Minh, “Các yếu tố tác động đến quản lý nhà nước về chi phí đầu tư xây dựng,” Tạp chí Xây dựng, no. số 3/2024.
  19. M. Gunduz, K. K. Naji, and H. Al-Marri, “Factors Driving Construction Material Price Volatility in Qatar’s Construction Industry: An Investigation Using Generalized Structured Component Analysis (GSCA),” Buildings, vol. 15, no. 9, p. 1475, Apr. 2025, doi: 10.3390/buildings15091475.
  20. M. Baghalzadeh Shishehgarkhaneh, R. C. Moehler, Y. Fang, H. Aboutorab, and A. A. Hijazi, “Construction supply chain risk management,” Automation in Construction, vol. 162, p. 105396, Jun. 2024, doi: 10.1016/j.autcon.2024.105396.
  21. Tian Gao, Renjie Du, Chen Tao, Wentao He, Lixiang Zhao, and via emailXinli Zhang, “The Identification of Key Factors Affecting Cost Estimation in the Phase of Construction Investment,” presented at the Proceedings of the Sixteenth International Conference on Management Science and Engineering Management – Volume 2, 2022, p. pp 80-95. doi: https://doi.org/10.1007/978-3-031-10385-8_7.
  22. Abderisak Adam, Per-Erik Bertil Josephson, and Goran Lindahl, “Aggregation of factors causing cost overruns and time delays in large public construction projects: Trends and implications”, doi: 10.1108/ECAM-09-2015-0135.
  23. O. A. I. Hussain, R. C. Moehler, and S. D. C. Walsh, “A Conceptual Framework for 5D-BIM Cost Control and Management: A State-of-the-Art Review of Mega Rail Projects in Victoria,” in Computing in Civil Engineering 2023, Corvallis, Oregon: American Society of Civil Engineers, Jan. 2024, pp. 613–621. doi: 10.1061/9780784485231.073.
  24. Nguyễn Thị Chính and Lê Minh Thoa, “Áp dụng mô hình học máy trong dự báo tổng mức đầu tư xây dựng công trình ở Việt Nam,” Tạp chí Người xây dựng, vol. 409, 2026.
  25. Nguyễn Liên Hương, Lê Văn Tuấn, and Nguyễn Hồng Linh, “Định mức xanh trong quản lý chi phí đầu tư xây dựng: Khung lý thuyết và lộ trình áp dụng tại Việt Nam hướng tới mục tiêu Net Zero,” JOMC, vol. 16, no. 03, Apr. 2026, doi: 10.54772/jomc.03.2026.1335.