##common.pageHeaderLogo.altText##
Tạp chí Vật liệu và Xây dựng - Bộ Xây dựng

ISSN:

Website: www.jomc.vn

Quản lý rủi ro và chi phí dự phòng trong các dự án đầu tư xây dựng: Thực tiễn Việt Nam và khuyến nghị từ Tiêu chuẩn AACE

Nguyễn Liên Hương , Nguyễn Quốc Toản

Tóm tắt

Chi phí dự phòng là một cấu thành quan trọng trong tổng mức đầu tư xây dựng, được thiết lập để ứng phó với những rủi ro và bất định không thể lường trước trong quá trình thực hiện dự án. Bài viết phân tích những bất cập trong xác định và quản lý chi phí dự phòng tại Việt Nam, bao gồm phương pháp tỷ lệ phần trăm cứng nhắc thiếu cơ sở khoa học, sự thiếu phân biệt giữa các loại rủi ro, việc xác định dự phòng không dựa trên phân tích rủi ro có hệ thống, và cơ chế quản lý, sử dụng dự phòng thiếu minh bạch. Trên cơ sở nghiên cứu hệ thống tiêu chuẩn và hướng dẫn thực hành của Hiệp hội thúc đẩy kỹ thuật chi phí quốc tế về phân tích rủi ro và xác định dự phòng, cùng kinh nghiệm từ mô hình hợp đồng Cost+ tại Hà Lan, bài viết đề xuất các giải pháp hoàn thiện: (i) xây dựng danh mục rủi ro đặc thù cho từng loại dự án; (ii) chuyển đổi phương pháp xác định dự phòng sang phân tích rủi ro định lượng; (iii) thiết lập cơ chế quản lý và sử dụng dự phòng minh bạch, có kiểm soát; (iv) nâng cao năng lực chuyên môn về quản lý rủi ro. Các giải pháp được đề xuất kèm theo lộ trình thực hiện và phân công trách nhiệm cụ thể, hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý chi phí đầu tư xây dựng tại Việt Nam.

Tài liệu tham khảo

  1. Tổng cục Thống kê, Niên giám thống kê 2024. Hà Nội: Nhà xuất bản Thống kê, 2025. [Online].Available: https://www.nso.gov.vn/wp-content/uploads/2025/06/NGTK-Cuc-TK-2024_BQ_PDF.pdf
  2. Tuấn Minh, “Nhiều bất cập trong quản lý, xây dựng dự án đầu tư công,” Báo Kiểm toán. [Online]. Available: http://baokiemtoan.vn/nhieu-bat-cap-trong-quan-ly-xay-dung-du-an-dau-tu-cong-45035.html
  3. Viện Kinh tế Xây dựng, “Báo cáo diễn biến thị trường vật liệu xây dựng chủ yếu tháng 10/2023,” Số: /VKT-GXD, 30/10/2023. [Online]. Available: https://kinhtexaydung.gov.vn/chuyen-muc-thong-tin-cong-bo/cac-bao-cao-nghien-cuu-thi-truong/
  4. Bộ Xây dựng, “Bộ Xây dựng đẩy nhanh xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng.” [Online]. Available: https://moc.gov.vn/vn/tin-tuc/1173/90529/bo-xay-dung-day-nhanh-xay-dung-co-so-du-lieu-quoc-gia-ve-hoat-dong-xay-dung.aspx
  5. Bộ Xây dựng, “Kết luận thanh tra Ủy ban nhân dân tỉnh Long An trong hoạt động đầu tư xây dựng và một số dự án có sử dụng vốn Ngân sách Trung ương,” Thanh tra Bộ, 2024. [Online]. Available: https://moc.gov.vn/Images/editor/files/104_KL-TTr_09102024.pdf
  6. AACE International, “Contingency estimating general principles,” AACE Int., Recomm. Pract. No. 40R-08, 2008. [Online]. Available: https://web.aacei.org/docs/default-source/toc/toc_40r-08.pdf
  7. AACE International, “Risk analysis and contingency determination using parametric estimating,” AACE Int., Recomm. Pract. No. 42R-08, 2021. [Online]. Available: https://web.aacei.org/docs/default-source/toc/toc_42r-08.pdf
  8. AACE International, “Risk analysis and contingency determination using expected value,” AACE Int., Recomm. Pract. No. 44R-08, 2021. [Online]. Available: https://web.aacei.org/docs/default-source/toc/toc_44r-08.pdf
  9. AACE International, “Range estimating,” AACE Int., Recomm. Pract. No. 41R-08, 2022. [Online]. Available: https://web.aacei.org/docs/default-source/toc/toc_41r-08.pdf
  10. AACE International, “Integrated cost and schedule risk analysis and contingency determination using combined parametric modelling and Monte Carlo simulation of a CPM model,” AACE Int., Recomm. Pract. No. 117R-21, 2022. Online]. Available: https://web.aacei.org/docs/default-source/toc/toc_117r-21.pdf
  11. A. Laan, H. Voordijk, and G. Dewulf, “Reducing opportunistic behaviour through a project alliance,” Int. J. Manag. Proj. Bus., vol. 4, no. 4, pp. 660 - 679, 2011. DOI: https://doi.org/10.1108/17538371111164065
  12. B. Flyvbjerg and D. Bester, “The cost-benefit fallacy: Why cost-benefit analysis is broken and how to fix it,” J. Benefit-Cost Anal., vol. 12, no. 3, pp. 395 - 419, 2021. DOI: https://doi.org/10.1017/bca.2021.9
  13. Chính phủ, Dự thảo Nghị định về quản lý chi phí đầu tư xây dựng, 2026.
  14. Nguyễn Thế Anh and Nguyễn Thế Quân, “Hệ thống cơ sở dữ liệu chưa hoàn thiện - Rào cản cho tự động hóa công tác lập và quản lý chi phí đầu tư xây dựng ở Việt Nam,” Tạp chí Kinh tế Xây dựng, no. 4, 2014. [Online]. Available: https://kinhtexaydung.gov.vn/he-thong-co-so-du-lieu-chua-hoan-thien-rao-can-cho-tu-dong-hoa-cong-tac-lap-va-quan-ly-chi-phi-dau-tu-xay-dung-o-viet-nam/
  15. AACE International, “Cost estimate classification system - As applied in engineering, procurement, and construction for the process industries,” AACE Int., Recomm. Pract. No. 18R-97, 2020. [Online]. Available: https://web.aacei.org/docs/default-source/toc/toc_18r-97.pdf
  16. D. Baccarini, “Estimating project cost contingency - A model and exploration of research questions,” in Proc. 20th Annu. ARCOM Conf., Edinburgh, UK, 2004, pp. 105 - 113. [Online]. Available: https://www.arcom.ac.uk/-docs/proceedings/ar2004-0105-0113_Baccarini.pdf
  17. J. K. Hollmann, Project Risk Quantification: A Practitioner’s Guide to Realistic Cost and Schedule Risk Management. Sugar Land, TX: Probabilistic Publishing, 2016.
  18. G. Draleti, R. Sengonzi, and J. Kakitahi, “Improvement of risk management in cost estimation in the building construction industry in Uganda,” J. Constr. Dev. Ctries., vol. 29, no. 1, pp. 111 - 138, 2024. DOI: https://doi.org/10.21315/jcdc-08-22-0145
  19. AACE International, “Cost risk analysis and contingency determination using estimate ranging for inherent risks with Monte Carlo simulation,” AACE Int., Recomm. Pract. No. 118R-21, 2022. [Online]. Available: https://web.aacei.org/docs/default-source/toc/toc_118r-21.pdf
  20. Chính phủ (2021). Nghị định số 10/2021/NĐ-CP ngày 09/02/2021 về quản lý chi phí đầu tư xây dựng.
  21. Palisade Corporation, @Risk: Risk Analysis Software using Monte Carlo Simulation. Ithaca, NY, USA, 2024. [Online]. Available: https://www.palisade.com/risk/
  22. Oracle Corporation, Oracle Crystal Ball: Predictive Analytics, Forecasting, and Optimization. Austin, TX, USA, 2023. [Online]. Available: https://www.oracle.com/crystalball/
  23. AACE International, Certified Cost Professional (CCP) Certification Guide. Morgantown, WV, USA: AACE International, 2024. [Online]. Available: https://www.aacei.org/certification/ccp
  24. International Organization for Standardization, ISO 31000:2018 Risk management – Guidelines. Geneva, Switzerland: ISO, 2018.
  25. Project Management Institute, The Standard for Risk Management in Portfolios, Programs, and Projects. Newtown Square, PA, USA: PMI, 2019.
  26. Thủ tướng Chính phủ, Quyết định số 1982/QĐ-TTg ngày 18/10/2016 về việc ban hành Khung trình độ quốc gia Việt Nam (VQF). Hà Nội, Việt Nam, 2016. [Online]. Available: https://chinhphu.vn/default.aspx?pageid=27160&docid=186972
  27. ASEAN Secretariat, ASEAN Qualifications Reference Framework (AQRF). Jakarta, Indonesia: ASEAN, 2016. [Online]. Available: https://asean.org/wp-content/uploads/2017/03/ED-02-ASEAN-Qualifications-Reference-Framework-January-2016.pdf

Các bài báo được đọc nhiều nhất của cùng tác giả