##common.pageHeaderLogo.altText##
Tạp chí Vật liệu và Xây dựng - Bộ Xây dựng

ISSN:

Website: www.jomc.vn

Hoàn thiện hệ thống định mức và cơ sở dữ liệu chi phí trong quản lý đầu tư xây dựng: Thực trạng Việt Nam và kinh nghiệm quốc tế

Nguyễn Liên Hương , Lê Văn Tuấn , Nguyễn Quốc Toản

Tóm tắt

Hệ thống định mức xây dựng và cơ sở dữ liệu chi phí là hai trụ cột nền tảng của công tác quản lý chi phí đầu tư xây dựng. Bài viết phân tích những hạn chế mang tính cơ cấu của hệ thống định mức xây dựng Việt Nam, bao gồm tính lạc hậu, thiếu cập nhật, cơ chế phối hợp liên ngành bất cập và phương pháp xác định chi phí chưa theo kịp cơ chế thị trường. Đồng thời, bài viết chỉ ra thực trạng phân mảnh, thiếu chuẩn hóa của cơ sở dữ liệu chi phí, cùng những hệ quả đối với công tác tự động hóa và quản lý chi phí. Trên cơ sở nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế từ Nhật Bản về đầu tư cho bộ máy quản lý dữ liệu, Trung Quốc về mô hình phân cấp có kiểm soát, Anh về vai trò của tổ chức nghề nghiệp và tiêu chuẩn ICMS về khung phân loại thống nhất, bài viết đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện, bao gồm: (i) xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành hiệu quả; (ii) áp dụng tiêu chuẩn ICMS làm khung phân loại thống nhất; (iii) xây dựng cơ sở dữ liệu chi phí quốc gia với chiến lược "làm sạch" dữ liệu lịch sử và cơ chế thu thập bắt buộc; (iv) đầu tư bài bản cho bộ máy quản lý dữ liệu. Các giải pháp được đề xuất kèm theo lộ trình thực hiện và phân công trách nhiệm cụ thể, hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý chi phí đầu tư xây dựng tại Việt Nam.

Tài liệu tham khảo

  1. Quốc hội, “Luật Xây dựng số 50/2014/QH13,” 2014. [Online]. Available: https://vanban.chinhphu.vn/default.aspx?pageid=27160&docid=175348
  2. Quốc hội, “Luật số 62/2020/QH14 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xây dựng,” 2020. [Online]. Available: https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=200450
  3. Quốc hội, “Luật Xây dựng số 135/2025/QH15,” 2025. [Online]. Available: https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=216514&classid=1&orggroupid=1
  4. Chính phủ, “Nghị định số 10/2021/NĐ-CP ngày 09/02/2021 về quản lý chi phí đầu tư xây dựng,” 2021. [Online]. Available: https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=202663
  5. Bộ Xây dựng, “Thông tư số 11/2021/TT-BXD ngày 31/08/2021 hướng dẫn một số nội dung xác định và quản lý chi phí đầu tư xây dựng,” 2021. [Online]. Available: https://congbao.chinhphu.vn/van-ban/thong-tu-so-11-2021-tt-bxd-34379.htm
  6. Bộ Xây dựng, “Thông tư số 12/2021/TT-BXD ngày 31/08/2021 ban hành định mức xây dựng,” 2021. [Online]. Available: https://congbao.chinhphu.vn/van-ban/thong-tu-so-12-2021-tt-bxd-34408.htm
  7. Bộ Xây dựng, “Thông tư số 13/2021/TT-BXD ngày 31/08/2021 hướng dẫn phương pháp xác định các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật và đo bóc khối lượng công trình,” 2021. [Online]. Available: https://congbao.chinhphu.vn/van-ban/thong-tu-so-13-2021-tt-bxd-34356.htm
  8. Bộ Xây dựng, “Thông tư số 14/2023/TT-BXD ngày 15/12/2023 sửa đổi, bổ sung một số điều của các Thông tư về quản lý chi phí đầu tư xây dựng,” 2023. [Online]. Available: https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Xay-dung-Do-thi/Thong-tu-14-2023-TT-BXD-sua-doi-Thong-tu-11-2021-TT-BXD-12-2021-TT-BXD-13-2021-TT-BXD-233486.aspx
  9. Tuấn Minh, “Nhiều bất cập trong quản lý, xây dựng dự án đầu tư công,” Báo Kiểm toán. [Online]. Available: http://baokiemtoan.vn/nhieu-bat-cap-trong-quan-ly-xay-dung-du-an-dau-tu-cong-45035.html
  10. Khánh Ngọc, “Tìm giải pháp gỡ vướng đơn giá, định mức xây dựng,” Báo Đấu thầu, 05 Aug. 2025. [Online]. Available: https://baodauthau.vn/tim-giai-phap-go-vuong-don-gia-dinh-muc-xay-dung-post182735.html
  11. Bích Liên, “Cần sửa đổi bất cập trong quy định về đơn giá, định mức xây dựng,” Báo Kiểm toán, 11 Mar. 2024. [Online]. Available: http://baokiemtoan.vn/can-sua-doi-bat-cap-trong-quy-dinh-ve-don-gia-dinh-muc-xay-dung-30359.html
  12. Hoàng Việt, “Nhiều bất cập trong việc quản lý và công bố định mức, đơn giá xây dựng,” Báo Đấu thầu, 07 Aug. 2025. [Online]. Available: https://baodauthau.vn/nhieu-bat-cap-trong-viec-quan-ly-va-cong-bo-dinh-muc-don-gia-xay-dung-post183009.html
  13. Viện Kinh tế Xây dựng, “Báo cáo diễn biến thị trường vật liệu xây dựng chủ yếu tháng 10/2023,” 30 Oct. 2023. [Online]. Available: https://kinhtexaydung.gov.vn/chuyen-muc-thong-tin-cong-bo/cac-bao-cao-nghien-cuu-thi-truong/
  14. Bộ Xây dựng, “Hoàn thiện CSDL - Giải pháp giúp giảm thiểu lãng phí, thúc đẩy chuyển đổi số ngành Xây dựng,” 2025. [Online]. Available: https://moc.gov.vn/vn/tin-tuc/1305/87610/hoan-thien-csdl---giai-phap-giup-giam-thieu-lang-phi--thuc-day-chuyen-doi-so-nganh-xay-dung.aspx
  15. Thủ tướng Chính phủ, “Quyết định số 2038/QĐ-TTg ngày 18/12/2017 phê duyệt Đề án ‘Hoàn thiện hệ thống định mức và giá xây dựng’,” 2017. [Online]. Available: https://vanban.chinhphu.vn/default.aspx?pageid=27160&docid=192258
  16. ICMS Coalition, International construction measurement standards: Global consistency in presenting construction life cycle costs and carbon emissions, 2nd ed., 2019. [Online]. Available: https://icms-coalition.org/the-standard/
  17. ICMS Coalition, International construction measurement standards: Global consistency in presenting carbon emissions and whole life costs, 3rd ed., 2021. [Online]. Available: https://icms-coalition.org/the-standard/
  18. RICS, RICS cost prediction professional standard, Global 1st ed. London: Royal Institution of Chartered Surveyors, 2024. [Online]. Available: https://www.rics.org/profession-standards
  19. ICMS Coalition, International construction measurement standards: Global consistency in presenting construction costs, 1st ed., 2017. [Online]. Available: https://icms-coalition.org/the-standard/
  20. Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism (MLIT), “Current Survey on Orders Received for Construction Value of Contracts,” e-Stat. [Online]. Available: https://www.e-stat.go.jp/en/stat-search/files?page=1&layout=dataset&toukei=00600130&tstat=000001015811
  21. Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism (MLIT), “Chapter 3: Construction Work Current Survey on Orders Received for Construction,” Construction Statistics Handbook. [Online]. Available: https://www.mlit.go.jp/toukeijouhou/chojou/csg/chapter_3.htm
  22. Ministry of Housing and Urban-Rural Development (MOHURD), *GB/T 50875-2013: Standard of Cost Engineering Terminology*. Beijing: China Architecture & Building Press, 2013. [Online]. Available: https://ebook.chinabuilding.com.cn/zbooklib/book/detail/show?bookID=58475
  23. Ministry of Housing and Urban-Rural Development (MOHURD) and Ministry of Finance, “Notice on Printing and Distributing the ‘Composition of Construction and Installation Engineering Costs’,” Document No. Jian Biao [2013] 44, 21 Mar. 2013. [Online]. Available: https://www.mohurd.gov.cn/gongkai/zc/wjk/art/2013/art_17339_213303.html
  24. “RICS provides construction industry with toolkit for measurement,” Construction National. [Online]. Available: https://www.constructionnational.co.uk/housing2/2290-rics-provides-construction-industry-with-toolkit-for-measurement
  25. D. Benge, NRM1 Cost Management Handbook. London: Routledge, 2014. [Online]. Available: https://books.google.com.hk/books?id=1ZzOAwAAQBAJ
  26. “Spotlight on Build Digital: Driving Innovation in Irish Construction and Built Environment Industries,” Gov.ie, 11 Sep. 2025. [Online]. Available: https://www.gov.ie/en/press-release/spotlight-on-build-digital-driving-innovation-in-irish-construction-and-built-environment-industries/
  27. ISO, *ISO 19650-1:2018 Organization and digitization of information about buildings and civil engineering works, including building information modelling (BIM) — Information management using building information modelling — Part 1: Concepts and principles*. Geneva: International Organization for Standardization, 2018. [Online]. Available: https://www.iso.org/standard/68080.html
  28. “ISO 19650,” Wikipedia. [Online]. Available: https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_19650
  29. Chính phủ, “Nghị định số 111/2024/NĐ-CP ngày 06/9/2024 quy định về hệ thống thông tin, Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng,” 2024. [Online]. Available: https://vanban.chinhphu.vn/?page=1&pageid=1&stype=0&kw=Ngh%E1%BB%8B%20%C4%91%E1%BB%8Bnh%20111/2024/N%C4%90-CP
  30. Bộ Xây dựng, “Thông tư số 24/2025/TT-BXD ngày 29/8/2025 hướng dẫn một số thông tin chi tiết trong hệ thống thông tin, Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng,” 2025. [Online]. Available: https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=215131
  31. Bộ Xây dựng, “Quyết định số 1211/QĐ-BXD ngày 04/8/2025 về Kế hoạch triển khai xây dựng Hệ thống thông tin, Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng,” 2025. [Online]. Available: https://luatvietnam.vn/xay-dung/quyet-dinh-1211-qd-bxd-cua-bo-xay-dung-ban-hanh-ke-hoach-trien-khai-xay-dung-he-thong-thong-tin-co-so-du-lieu-quoc-gia-ve-hoat-dong-xay-dung-407506-d1.html
  32. Bộ Xây dựng, “Bộ Xây dựng đẩy nhanh xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng,” 20 Dec. 2025. [Online]. Available: https://moc.gov.vn/vn/tin-tuc/1305/87610/bo-xay-dung-day-nhanh-xay-dung-co-so-du-lieu-quoc-gia-ve-hoat-dong-xay-dung
  33. Bộ Xây dựng, “Quyết định số 1641/QĐ-BXD ngày 30/9/2025 phê duyệt Chiến lược dữ liệu của Bộ Xây dựng đến năm 2030,” 2025. Online]. Available: https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Cong-nghe-thong-tin/Quyet-dinh-1641-QD-BXD-2025-Chien-luoc-du-lieu-den-2030-675250.aspx
  34. Bộ Xây dựng, “Quyết định số 1644/QĐ-BXD ngày 30/9/2025 phê duyệt Chiến lược chuyển đổi số của Bộ Xây dựng giai đoạn 2025-2030,” 2025. [Online]. Available: https://moc.gov.vn/vn/Pages/ChiTietVanBan.aspx?vID=4749&TypeVB=1
  35. Thủ tướng Chính phủ, “Quyết định số 258/QĐ-TTg ngày 17/3/2023 phê duyệt Lộ trình áp dụng Mô hình thông tin công trình (BIM) trong hoạt động xây dựng,” 2023. [Online]. Available: https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=1&kw=258%2FQ%C4%90-TTg
  36. Nguyễn Liên Hương, Nguyễn Quốc Toản, Hoàng Thị Khánh Vân*, "Một số vấn đề về thất thoát lãng phí trong quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình hiện nay," Tạp chí Kinh tế Xây dựng, no. 3, pp. 27–36, 2017. [Online]. Available: https://www.researchgate.net/publication/330102643
  37. Nguyen Quoc Toan*, Nguyen Thi Thu Hang, Le Hoai Nam, Dang Hong Duyen and Tran Phuong Nam, "Application of Building Information Modeling (BIM) for automatic integration of construction costs management information into 3D models in consideration of Vietnamese regulations," IOP Conf. Ser.: Mater. Sci. Eng., vol. 869, p. 062007, 2020. Doi: 10.1088/1757-899X/869/6/062007