##common.pageHeaderLogo.altText##
Tạp chí Vật liệu và Xây dựng - Bộ Xây dựng

ISSN:

Website: www.jomc.vn

Liên kết Đại học - Doanh nghiệp trong phát triển nhân lực chất lượng cao tại Hà Nội thời kỳ chuyển đổi số

Nguyễn Văn Đồng , Lê Trần Phong , Phan Thị Thanh Huyền , Hoàng Thị Sinh Viên , Nguyễn Quốc Toản

Tóm tắt

Nguồn nhân lực chất lượng cao quyết định năng lực cạnh tranh trong Cách mạng công nghiệp 4.0, song khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu doanh nghiệp tại Việt Nam là thách thức lớn đối với giáo dục đại học. Hà Nội, với mật độ trường đại học và doanh nghiệp cao nhất cả nước, là địa bàn nghiên cứu liên kết đào tạo nhân lực. Phân tích tài liệu và chính sách xác định ba điểm nghẽn: hợp tác mang tính phong trào, thiếu chiến lược dài hạn; doanh nghiệp nhỏ và vừa (trên 95%) có năng lực hấp thụ và nguồn lực hạn chế; chính quyền địa phương chưa đóng vai trò kiến tạo mạnh mẽ. Trên cơ sở tự chủ đại học, chuyển đổi số và kinh nghiệm thành công, bài báo đề xuất bốn nhóm giải pháp đồng bộ: hoàn thiện thể chế; đổi mới đánh giá cán bộ và chuyên nghiệp hóa thiết chế trung gian; nâng cao năng lực hấp thụ và đầu tư dài hạn của doanh nghiệp; phát huy vai trò kiến tạo của chính quyền qua nền tảng kết nối số và quỹ KHCN. Tăng cường liên kết đại học-doanh nghiệp là chiến lược cốt lõi nâng cao chất lượng nhân lực Thủ đô trong kỷ nguyên số.

Tài liệu tham khảo

  1. Ban Khoa giáo Trung ương, Các văn bản của Đảng, Nhà nước về phát triển khoa học công nghệ 1981-2001. Hà Nội: Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, 2000.
  2. Báo Đầu tư, “Hà Nội: 3.063 doanh nghiệp thành lập mới trong tháng 9, tăng 58,7%,” Báo Đầu tư, Oct. 7, 2025. [Online]. Available: https://baodautu.vn/ha-noi-3063-doanh-nghiep-thanh-lap-moi-trong-thang-9-tang-587-d405237.html.
  3. Bộ Chính trị, “Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia,” Dec. 22, 2024. [Online]. Available: https://tulieuvankien.dangcongsan.vn/he-thong-van-ban/van-ban-cua-dang/nghi-quyet-so-57-nqtw-ngay-22122024-cua-bo-chinh-tri-ve-dot-pha-phat-trien-khoa-hoc-cong-nghe-doi-moi-sang-tao-va-chuyen-11162.
  4. Chính phủ, “Nghị định số 180/2025/NĐ-CP về cơ chế, chính sách hợp tác công tư trong lĩnh vực phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số,” Jul. 1, 2025. [Online]. Available: https://vanban.chinhphu.vn/?docid=214328&pageid=27160.
  5. Cục Thống kê, “Thông cáo báo chí về tình hình lao động, việc làm quý III và 9 tháng năm 2025,” Oct. 6, 2025. [Online]. Available: https://www.nso.gov.vn/wp-content/uploads/2025/10/Thong-cao-bao-chi-lao-dong-Q3-2025.pdf.
  6. Cục Thống kê, “Thông cáo báo chí về tình hình dân số, lao động, việc làm quý IV và năm 2025,” Jan. 5, 2026. [Online]. Available: https://www.nso.gov.vn/tin-tuc-thong-ke/2026/01/thong-cao-bao-chi-ve-tinh-hinh-dan-so-lao-dong-viec-lam-quy-iv-va-nam-2025/.
  7. Doanh nhân Sài Gòn, “Doanh nghiệp tham gia PPP trong lĩnh vực khoa học công nghệ được khấu trừ thuế gấp đôi chi phí R&D,” Doanh nhân Sài Gòn, Jul. 3, 2025. [Online]. Available: https://doanhnhansaigon.vn/doanh-nghiep-tham-gia-ppp-trong-linh-vuc-khoa-hoc-cong-nghe-duoc-khau-tru-thue-gap-doi-chi-phi-r-d-319612.html.
  8. Đỗ Thị Hải Ninh and Đỗ Thị Ngọc Bích, “Nghiên cứu lý thuyết về mối quan hệ chuyển giao công nghệ giữa các trường đại học và doanh nghiệp ở Việt Nam trong Cách mạng công nghiệp 4.0,” Tạp chí Công thương, 2020. [Online]. Available: https://tapchicongthuong.vn/nghien-cuu-ly-thuyet-ve-moi-quan-he-chuyen-giao-cong-nghe-giua-cac-truong-dai-hoc-va-doanh-nghiep-o-viet-nam-trong-cach-mang-cong-nghiep-4-0-74381.htm.
  9. Nguyễn Kim Dung and Phạm Thị Hương, “Thực trạng hợp tác của các trường đại học với doanh nghiệp ở Việt Nam,” Tạp chí Khoa học Trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh, vol. 14, no. 4, pp. 29-41, 2017. doi: https://doi.org/10.54607/hcmue.js.14.4.2141(2017).
  10. Lao động Thủ đô, “Sửa Luật Thủ đô để thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo,” Lao động Thủ đô, Feb. 24, 2026. [Online]. Available: https://laodongthudo.vn/sua-luat-thu-do-de-thuc-day-phat-trien-khoa-hoc-cong-nghe-va-doi-moi-sang-tao-205627.html.
  11. Nguyễn Phương Anh, “Quan điểm của các doanh nghiệp trong hợp tác với trường đại học,” TC Consulting, 2020. [Online]. Available: https://tc-consulting.com.vn/vi/quan-diem-cua-cac-doanh-nghiep-trong-viec-hop-tac-voi-cac-truong-dai-hoc-ky-1/.
  12. Nguyễn Việt Hà, “Mối quan hệ giữa trường đại học - doanh nghiệp trong nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và ứng dụng mô hình Triple Helix tại Việt Nam,” Tạp chí Khoa học và Công nghệ - Đại học Thái Nguyên, vol. 196, no. 03, pp. 189-196, 2019. [Online]. Available: https://jst.tnu.edu.vn/jst/article/view/524/pdf.
  13. Quốc hội, “Luật Thủ đô số 39/2024/QH15,” Jun. 28, 2024. [Online]. Available: https://vanban.chinhphu.vn/.
  14. Quốc hội, “Nghị quyết số 193/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia,” Feb. 19, 2025. [Online]. Available: https://vanban.chinhphu.vn/?docid=212952&pageid=27160.
  15. Thành ủy Hà Nội, “Chương trình số 04-CTr/TU về phát triển văn hóa - xã hội, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Thủ đô, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh giai đoạn 2016-2020,” Jun. 24, 2016. [Online]. Available: https://dukcaccoquan.hanoi.gov.vn/dua-nghi-quyet-cua-dang-vao-cuoc-song/-/view_content/1074721-chuong-trinh-04-ctr-tu-cua-thanh-uy-ha-noi-khoa-xvi.html.
  16. Thành ủy Hà Nội, “Chương trình số 06-CTr/TU về phát triển văn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh giai đoạn 2021-2025,” Mar. 17, 2021. [Online]. Available: https://thanhuyhanoi.vn/van-ban-quy-pham-phap-luat/chuong-trinh-phat-trien-van-hoa-nang-cao-chat-luong-nguon-nhan-luc-xay-dung-nguoi-ha-noi-thanh-lich-van-minh-giai-doan-2021-2025-30000795.html.
  17. Cục Thống kê, “Thông cáo báo chí tình hình kinh tế - xã hội quý IV và năm 2025,” Jan. 5, 2026. [Online]. Available: https://www.nso.gov.vn/tin-tuc-thong-ke/2026/01/thong-cao-bao-chi-tinh-hinh-kinh-te-xa-hoi-quy-iv-va-nam-2025/.
  18. Trần Anh Tài and Trần Văn Tùng, Liên kết giữa trường đại học và doanh nghiệp trong hoạt động đào tạo và nghiên cứu. Hà Nội: Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, 2009.
  19. UBND thành phố Hà Nội, “Quyết định số 4907/QĐ-UBND phê duyệt Đề án ‘Phát triển chương trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao theo tiêu chuẩn quốc gia và kiểm định các trường đại học Đông Nam Á’,” Dec. 8, 2022. [Online]. Available: https://luatvietnam.vn/giao-duc/quyet-dinh-4907-qd-ubnd-237605-d2.html.
  20. UBND thành phố Hà Nội, “Quyết định số 6100/QĐ-UBND về việc phê duyệt Kế hoạch hỗ trợ doanh nghiệp tham gia phát triển các ứng dụng, dịch vụ số mới theo hình thức hợp tác công tư (PPP) của thành phố Hà Nội,” Dec. 9, 2025. [Online]. Available: https://vanban.hanoi.gov.vn/chi-tiet-van-ban/ve-viec-phe-duyet-ke-hoach-ho-tro-doanh-nghiep-tham-gia-phat-trien-cac-ung-dung-dich-vu-so-moi-theo-228767.
  21. VietnamPlus, “Quý 4: Tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ tăng,” VietnamPlus, Jan. 9, 2026. [Online]. Available: https://www.vietnamplus.vn/quy-4-ty-le-lao-dong-qua-dao-tao-co-bang-cap-chung-chi-tang-post1087608.vnp.
  22. Nguyễn Vũ Nhật Anh, “Hợp tác giữa trường đại học và doanh nghiệp trong đào tạo nhân lực chất lượng cao ở Việt Nam,” Tạp chí Khoa học Trường Đại học Trưng Vương, vol. 1, no. 1, pp. 68-76, 2025. doi: https://doi.org/10.64223/tvj.p2025.v1.i1.a9.
  23. Nguyễn Quang Giao, Trần Thanh Nhã, and Nguyễn Phạm Kiều Oanh, “Solutions to Promote Partnership between Universities and Enterprises in Human Resource Development at the University of Da Nang Today,” International Journal of Science and Research (IJSR), vol. 12, no. 6, pp. 1652-1656, Jun. 2023. doi: https://doi.org/10.21275/SR23615095004.
  24. M. Belitski, A. Aginskaja, and R. Marozau, “Commercializing university research in transition economies: Technology transfer offices or direct industrial funding?,” Research Policy, vol. 48, no. 3, pp. 601-615, 2019. doi: https://doi.org/10.1016/j.respol.2018.10.011.
  25. V. Bui and T. Kikkawa, “Exploring university-industry collaboration in Vietnam: An in-depth review of types and influencing factors,” Industry and Higher Education, vol. 38, no. 5, pp. 499-514, 2024. doi: https://doi.org/10.1177/09504222241249040.
  26. N. Carayol, “Objectives, agreements and matching in science-industry collaborations: Reassembling the pieces of the puzzle,” Research Policy, vol. 32, no. 6, pp. 887-908, 2003. doi: https://doi.org/10.1016/S0048-7333(02)00108-7.
  27. Z. Chen, V. Little, and N. Thuan, “The evolving role of technology transfer offices in the entrepreneurial university: Go-betweens or playmakers?,” The Journal of Technology Transfer, vol. 50, pp. 1060-1079, 2025. doi: https://doi.org/10.1007/s10961-024-10123-4.
  28. Q. Dang, H. Rammal, and T. Nguyen, “University-industry knowledge collaborations in emerging countries: The outcomes and effectiveness in Vietnam,” Knowledge Management Research & Practice, vol. 22, no. 6, pp. 600-619, 2024. doi: https://doi.org/10.1080/14778238.2024.2355924.
  29. D. Elmuti, M. Abebe, and M. Nicolosi, “An overview of strategic alliances between universities and corporations,” Journal of Workplace Learning, vol. 17, no. 1/2, pp. 115-129, 2005. doi: https://doi.org/10.1108/13665620510574504.
  30. I. Ermakova, “Evaluating the Effectiveness of University-Business Collaboration Models for Workforce Development and Talent Acquisition,” in Socioeconomic Potential of Russian Regions (SERP-2024), 2025. [Online]. Available: https://www.researchgate.net/publication/396409325_Evaluating_the_Effectiveness_of_University-Business_Collaboration_Models_for_Workforce_Development_and_Talent_Acquisition.
  31. H. Etzkowitz, “Research groups as ‘quasi-firms’: The invention of the entrepreneurial university,” Research Policy, vol. 32, no. 1, pp. 109-121, 2003. doi: https://doi.org/10.1016/S0048-7333(02)00009-4.
  32. H. Etzkowitz and L. Leydesdorff, “The dynamics of innovation: From National Systems and ‘Mode 2’ to a Triple Helix of university-industry-government relations,” Research Policy, vol. 29, no. 2, pp. 109-123, 2000. doi: https://doi.org/10.1016/S0048-7333(99)00055-4.
  33. B. Fang, P. Zhang, and S. Kim, “National human resource development in China: Government-industry-university relations and roles,” European Journal of Training and Development, vol. 47, no. 1/2, pp. 183-202, 2023. doi: https://doi.org/10.1108/EJTD-07-2021-0110.
  34. L. H. Hoc and N. D. Trong, “University-industry linkages in promoting technology transfer: A study of Vietnamese technical and engineering universities,” Science, Technology and Society, vol. 24, no. 1, pp. 73-100, 2019. doi: https://doi.org/10.1177/0971721818821796.
  35. J. S. Katz and B. R. Martin, “What is research collaboration?,” Research Policy, vol. 26, no. 1, pp. 1-18, 1997. doi: https://doi.org/10.1016/S0048-7333(96)00917-1.
  36. U. Kobylińska and A. Irimia-Diéguez, “Sustainable university: Knowledge and technology transfer channels to enterprises,” Economics and Environment, vol. 86, no. 3, pp. 1-19, 2023. doi: https://doi.org/10.34659/eis.2023.86.3.668.
  37. P. Lee, “Tacit knowledge and university-industry technology transfer,” SSRN Electronic Journal, 2020. doi: https://doi.org/10.2139/ssrn.3417933.
  38. L. Leydesdorff and M. Meyer, “A reply to Etzkowitz’ comments to Leydesdorff and Martin (2010): Technology transfer and the end of the Bayh-Dole effect,” Scientometrics, vol. 97, no. 3, pp. 927-934, 2013. doi: https://doi.org/10.1007/s11192-013-0997-5.
  39. Trịnh Thị Mai Hoa, “Liên kết đào tạo giữa nhà trường đại học với doanh nghiệp ở Việt Nam,” Tạp chí Khoa học Đại học Quốc gia Hà Nội: Kinh tế - Luật, vol. 24, pp. 30-34, 2008. [Online]. Available: http://vci.vnu.edu.vn/upload/15022/pdf/57621c467f8b9a0af58b456a.pdf.
  40. ManpowerGroup Vietnam, Workforce Trends Report 2024: The Age of Adaptability. 2024. [Online]. Available: https://www.manpower.com.vn/en/insights/blogs/2024/03/the-age-of-adaptability-2024-report.
  41. T. Nguyen, “Cooperation between universities and businesses in developing human resources to participate in the digital economy,” Journal of the Knowledge Economy, vol. 15, no. 2, pp. 5230-5249, 2024. doi: https://doi.org/10.1007/s13132-023-01357-y.
  42. M. D. Santoro, “Success breeds success: The linkage between relationship intensity and tangible outcomes in industry-university collaborative ventures,” The Journal of High Technology Management Research, vol. 11, no. 2, pp. 255-273, 2000. doi: https://doi.org/10.1016/S1047-8310(00)00032-8.
  43. Đinh Văn Toàn, “Hợp tác đại học - doanh nghiệp trên thế giới và một số gợi ý cho Việt Nam,” VNU Journal of Science: Economics and Business, vol. 32, no. 4, pp. 69-80, 2016. [Online]. Available: https://js.vnu.edu.vn/EAB/article/view/3882.
  44. Phạm Thị Thuỳ Trang, Nguyễn Thị Minh Hòa, and Nguyễn Thị Ngọc Anh, “Thúc đẩy hoạt động liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp: Trường hợp nghiên cứu tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế,” Hue University Journal of Science: Economics and Development, vol. 128, no. 5A, pp. 79-91, 2019. doi: https://doi.org/10.26459/hueuni-jed.v128i5A.5224.
  45. D. T. Tu, B. T. H. Linh, N. H. X. Truong, T. T. M. Nguyet, and H. M. Linh, “Digital workforce training: An empirical study of higher education institutions in Vietnam,” Multidisciplinary Reviews, vol. 8, no. 11, article 2025347, 2025. doi: https://doi.org/10.31893/multirev.2025347.
  46. Nguyễn Văn Tuyên, “Bối cảnh hợp tác giữa đại học và doanh nghiệp vì sự phát triển và sự chuẩn bị cho sinh viên tốt nghiệp trong xu hướng hiện nay theo nhu cầu thị trường việc làm,” Tạp chí Khoa học và Công nghệ - Đại học Đà Nẵng, vol. 23, no. 8B, pp. 51-60, 2025. doi: https://doi.org/10.31130/ud-jst.2025.23(8B).418.
  47. World Bank, World Development Report 2023: Migrants, Refugees, and Societies. Washington, DC: World Bank, 2023. Available: https://www.worldbank.org/en/publication/wdr2023 .
  48. G. Yfantidou, E. Spyridopoulou, A. Papaioannou, A. Koustelios, and V. Katsoni, “Sustainable strategies for innovative cooperation in human resources training between the business sector and universities through internship programs from the pre- to post-COVID-19 period,” Sustainability, vol. 16, no. 17, article 7317, 2024. doi: https://doi.org/10.3390/su16177317.
  49. Nguyễn Văn Tâm, Nguyễn Quốc Toản, Vũ Văn Phong, & Trần Đức Giang. (2025). Quản trị nhân sự quản lý dự án trong ngành xây dựng: thách thức và cơ hội của cách mạng công nghiệp 4.0 . Tạp Chí Vật liệu Và Xây dựng - Bộ Xây dựng, 15(02), Trang 198 - Trang 205. Doi: https://doi.org/10.54772/jomc.02.2025.847
  50. Nguyễn Quốc Toản, Tâm, N. V. ., & Trình, V. T. . (2024). Phát triển mô hình đường cong nghề nghiệp và khung năng lực cần thiết đào tạo kỹ sư xây dựng 4.0: phân tích tổng quan và định hướng trong bối cảnh Việt Nam. Tạp Chí Vật liệu Và Xây dựng - Bộ Xây dựng, 14(05), Trang 143 - Trang 148. Doi: https://doi.org/10.54772/jomc.5.2024.786
  51. Công, N. V., & Bình, N. L. (2020). Mô hình hợp tác thành công giữa Trường Đại học Xây dựng-CONINCO-DELTA minh chứng cho sự gắn bó giữa đào tạo và thực tiễn. Tạp Chí Khoa Học Công Nghệ Xây Dựng (TCKHCNXD) - ĐHXDHN, 14(5V), 218-223. Truy vấn từ https://stce.huce.edu.vn/index.php/vn/article/view/1831
  52. Trang, N. (2018). Xây dựng năng lực để làm việc với BIM ở Việt Nam. Tạp Chí Khoa Học Công Nghệ Xây Dựng (TCKHCNXD) - ĐHXDHN, 12(1), 36-45. https://doi.org/10.31814/stce.nuce2018-12(1)-05
  53. Hương, N., Quân, N., Thúy, T., & Nhàn, N. (2016). Xu thế dịch chuyển kỹ sư trong khối ASEAN: cơ hội và thách thức cho việc đào tạo kỹ sư lĩnh vực kinh tế và quản lý xây dựng ở Việt Nam. Tạp Chí Khoa Học Công Nghệ Xây Dựng (TCKHCNXD) - ĐHXDHN, 10(3), 54-63. Truy vấn từ https://stce.huce.edu.vn/index.php/vn/article/view/563

Các bài báo được đọc nhiều nhất của cùng tác giả

1 2 > >>