Phân rã tác động đến chi phí nhân công trong dự toán khi chuyển từ cấp bậc thợ sang nhóm nhân công

Tóm tắt

Từ ngày 01/7/2026, hệ thống định mức xây dựng chuyển cơ sở mô tả và định giá hao phí lao động từ cấp bậc thợ sang nhóm nhân công. Bài báo xây dựng phép phân rã hai hiệu ứng theo thiết kế so sánh cặp hai kịch bản định giá: (i) hiệu ứng thay đổi giá nhóm và phân nhóm; và (ii) hiệu ứng loại bỏ điều chỉnh cấp bậc. Việc phân rã nhằm nhận diện các lực tác động trái chiều bị che khuất trong chênh lệch ròng, qua đó hỗ trợ lựa chọn trọng tâm kiểm tra khi lập và thẩm tra dự toán. Phân rã chính lấy giá nhóm hệ cũ làm cơ sở và được kiểm tra độ nhạy theo giá nhóm hệ mới và phương án bình quân đối xứng. Khung phân tích được áp dụng cho 122 dòng công việc thuộc sáu hồ sơ tại năm địa phương, giữ cố định khối lượng và hao phí; mỗi bảng giá theo nhóm được ghép với đúng bảng giá theo cấp bậc làm nền chuyển đổi. Kết quả cho thấy chi phí nhân công trực tiếp của sáu hồ sơ trong mẫu giảm 1,89%; hiệu ứng thay đổi giá nhóm và phân nhóm làm tăng 1,55%, trong khi hiệu ứng loại bỏ điều chỉnh cấp bậc làm giảm 3,44%. Dấu của hai hiệu ứng và chênh lệch ròng ổn định qua các phương án độ nhạy. Tác động ở cấp công trình dao động từ -4,41% đến +4,28%, còn chỉ số bù trừ từ 0,11 đến 0,90. Chuyển đổi cơ sở định giá vì vậy không phải điều chỉnh kỹ thuật trung tính: nó làm tái phân bổ chi phí giữa các dòng công việc, thu hẹp mức phân biệt theo cấp bậc và, trên sáu hồ sơ khảo sát, không ủng hộ việc áp dụng một hệ số chung mà không kiểm tra cơ cấu công tác của từng công trình.