ISSN:
Website: www.jomc.vn
Ứng dụng phương pháp AHP trong việc xác định thứ tự ưu tiên các dự án giao thông kết nối cảng hàng không: Nghiên cứu trường hợp khu vực Gia Bình
Tóm tắt
Bài báo đề xuất một khung phân tích nhằm hỗ trợ xác định thứ tự ưu tiên đối với các dự án giao thông kết nối cảng hàng không, dựa trên phương pháp Phân tích Thứ bậc (Analytic Hierarchy Process – AHP). Nghiên cứu trường hợp được thực hiện tại khu vực Gia Bình, TP. Bắc Ninh, trong bối cảnh nhu cầu hoàn thiện mạng lưới giao thông kết nối cảng hàng không với các đầu mối logistics liên quan. Khung phân tích gồm mục tiêu tổng quát, 7 nhóm tiêu chí đánh giá và 6 nhóm phương án giao thông. Ý kiến của 10 chuyên gia được thu thập thông qua ma trận so sánh cặp để xác định trọng số các tiêu chí và xếp hạng các phương án. Kết quả cho thấy tính khả thi và mức độ sẵn sàng về mặt bằng có trọng số cao nhất, đạt 28,2%, tiếp theo là tính kết nối của mạng lưới giao thông, đạt 22,5%. Trong phạm vi các giả định nghiên cứu, nhóm phương án Cao tốc Cổ Loa – Gia Bình và Vành đai 4 vùng Thủ đô có mức độ ưu tiên cao, với tổng trọng số 55,25%; tiếp theo là nhóm phương án nâng cấp Quốc lộ 18 và phát triển cảng cạn. Các tỷ trọng là kết quả mô phỏng, xếp hạng của mô hình AHP, không phải là quyết định phân bổ ngân sách, đầu tư hay cam kết tiến độ của cơ quan có thẩm quyền. Kết quả, bài báo cung cấp công cụ tham khảo định lượng để đánh giá và so sánh các dự án; quyết định đầu tư cần căn cứ vào quy hoạch được phê duyệt, khả năng cân đối nguồn lực, quy định pháp luật và kết quả thẩm định chuyên ngành.
Tài liệu tham khảo
- Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh (2025). Báo cáo tổng hợp về việc điều chỉnh quy hoạch tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
- Bộ Xây dựng (2025). Quyết định số 1204/QĐ-BXD về việc phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Gia Bình thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
- Dubovik, M. V., Komarova, I. P., & An, D. T. (2025). How should public investment be structured to avoid the crowding-out effect on private investment? Valuable lessons from the Russian economy for Vietnam. Russian Journal of Economics, 11(3), 349–380. https://doi.org/10.32609/j.ruje.11.134875
- [[4] Vassallo, J. M., Laura Garrido, & Transport Research Centre (TRANSyT), Universidad Politécnica de Madrid, Spain. (2023). Transport funding and financing: a conceptual overview of theory and practice. In Tirachini, A., Hörcher, D., Verhoef, E.T. (Ed.), Handbook of Transport Pricing and Financing. https://doi.org/10.4337/9781800375550.00022
- Công ty ALMEC, Công ty Nippon Koei, Công ty Oriental Consultants Global, Viện Phát triển Ven biển Hải ngoại Nhật Bản (OCDI), Bộ Giao thông Vận tải Việt Nam (BGTVT) và Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (2021). Khảo sát thu thập dữ liệu cho chiến lược phát triển giao thông vận tải bền vững ở Việt Nam (VITRANSS 3).
- Asian Development Bank (2017). Meeting Asia’s infrastructure needs. https://www.adb.org/sites/default/files/publication/227496/special-report-infrastructure.pdf
- Asian Development Bank (2023). Reinvigorating financing approaches for sustainable and resilient infrastructure in Asean+3. ASIAN Development Bank. https://www.adb.org/terms-use#openaccess
- OECD (2017). Urban Transport governance and inclusive development in Korea. OECD Publishing, Paris. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2017/03/urban-transport-governance-and-inclusive-development-in-korea_g1g77aff/9789264272637-en.pdf
- KDI Public and Private Infrastructure Investment Management Center, KDI, & Kim, H. (2024). KDI Public and Private Infrastructure Investment Management Center Annual Report 2023. Korea Development Institute.
- Ministry of Public Works. (2021). Initial environmental examination. In Asian Development Bank, Timor-Leste: Road Network Upgrading Sector Project – Airport Roundabout to Tasitolu Road.